Từ một vết thương nhỏ ở bàn chân, người bệnh mắc tiểu đường hơn 20 năm rơi vào tình trạng nhiễm trùng nặng, hoại tử lan rộng, đứng trước nguy cơ phải cắt cụt chân sau khi tự điều trị bằng thuốc lá, thuốc nam theo kinh nghiệm truyền miệng.

Tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ, sau 5 lần phẫu thuật cắt lọc với sự phối hợp của nhiều chuyên khoa, bàn chân của ông N.Q.N (67 tuổi, TP. Cần Thơ), có cơ hội được giữ lại.

SIS: NỖ LỰC CỨU BÀN CHÂN TIỂU ĐƯỜNG NHIỄM TRÙNG NẶNG VÌ ĐẮP LÁ THUỐC NAM

Từ một vết thương nhỏ đến sưng mủ vì tự ý đắp lá thuốc

Ông N. nhập viện Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ trong tình trạng bàn chân sưng to, tím tái, chảy mủ, có mùi hôi.

Theo người nhà, ban đầu, tổn thương chỉ xuất hiện ở vết thương nhỏ ở bàn chân phải, vị trí ngón út. Gia đình đã chữa bằng cách đắp lá thuốc nam theo kinh nghiệm truyền miệng với hy vọng là vết thương sẽ tự lành. Tuy nhiên, vết thương không lành mà ngày càng sưng viêm, xuất hiện nhiều mủ, dịch, lan rộng ra vùng mắt cá chân và quanh bàn chân.

SIS: NỖ LỰC CỨU BÀN CHÂN TIỂU ĐƯỜNG NHIỄM TRÙNG NẶNG VÌ ĐẮP LÁ THUỐC NAM

Trước đó, bệnh nhân đã được tuyến trước thông báo không thể giữ lại bàn chân. Đây cũng là thời điểm gia đình quyết định tìm đến Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ để tiếp tục điều trị với hy vọng giữ được bàn chân.

Thách thức điều trị với nhiều bệnh nền với nguy cơ đoạn chi rất cao

Theo ThS.BS Nguyễn Trần Duy, Khoa Ngoại tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ, khó khăn ở ca bệnh không chỉ nằm ở tình trạng nhiễm trùng bàn chân mà còn ở hàng loạt bệnh nền khiến khả năng hồi phục của người bệnh bị ảnh hưởng.

“Bệnh nhân mắc tiểu đường khó kiểm soát, tổn thương thận cấp trên nền bệnh thận mạn, thiếu máu và tình trạng dinh dưỡng kém. Đáng chú ý, bệnh nhân ăn chay trường, trong khi vết thương kéo dài khiến việc ăn uống càng trở nên khó khăn. Đây đều là những yếu tố bất lợi cho quá trình điều trị và lành thương.”, BS. Nguyễn Trần Duy, chia sẻ.

Trước những thách thức này, các bác sĩ tiến hành hội chẩn liên chuyên khoa, với sự tham gia của các bác sĩ nội tiết, thận – chuyển hóa, dinh dưỡng, ngoại khoa và dược lâm sàng.

SIS: NỖ LỰC CỨU BÀN CHÂN TIỂU ĐƯỜNG NHIỄM TRÙNG NẶNG VÌ ĐẮP LÁ THUỐC NAM

ThS.BS Nguyễn Trần Duy cho biết, mỗi chuyên khoa đảm nhận một vai trò riêng nhưng phải phối hợp chặt chẽ. Trong đó, dược lâm sàng hỗ trợ tối ưu hóa việc sử dụng thuốc; chuyên khoa dinh dưỡng cải thiện tình trạng dinh dưỡng bệnh lý trong bàn chân tiểu đường, bổ sung các dưỡng chất cần thiết; các bác sĩ nội khoa phối hợp kiểm soát bệnh nền, đường huyết và chức năng thận.

Về phía ngoại khoa, ê-kíp tiến hành phẫu thuật cắt lọc những vùng mô hoại tử, mô dập nát, kết hợp sử dụng hệ thống hút áp lực âm (VAC) để hỗ trợ chăm sóc vết thương sau phẫu thuật, tạo điều kiện thuận lợi cho mô hạt phát triển và quá trình lành thương.

Theo bác sĩ, trước khi lựa chọn phương án điều trị, ê-kíp cũng phải tính đến những tình huống bất lợi có thể xảy ra, đặc biệt là bài toán cân bằng giữa mục tiêu bảo tồn chi thể và sự an toàn tính mạng người bệnh.

Tối ưu kháng sinh trên bệnh nhân suy thận, kiểm soát nhiễm trùng để giữ bàn chân

Việc lựa chọn kháng sinh cũng đặt ra thách thức không nhỏ khi người bệnh vừa nhiễm trùng bàn chân nặng, vừa bị tổn thương thận cấp trên nền bệnh thận mạn. Các bác sĩ, dược sĩ phải tính toán kỹ loại thuốc và liều dùng, nhằm kiểm soát nhiễm trùng nhưng không làm tăng thêm gánh nặng cho chức năng thận.

DS.CKI Huỳnh Duy Ngữ – Trưởng Đơn vị Dược lâm sàng, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ cho biết, kết quả xét nghiệm dịch vết thương phát hiện hai nhóm vi khuẩn, gồm một loại trực khuẩn Gram âm và một loại cầu khuẩn Gram dương kháng methicillin.

Trên cơ sở kết quả vi sinh, các dược sĩ lâm sàng phối hợp với bác sĩ điều trị để tối ưu hóa việc lựa chọn và sử dụng kháng sinh, đồng thời cân nhắc đặc điểm bệnh lý của người bệnh.

Đáng chú ý, tại S.I.S Cần Thơ, kỹ thuật định lượng nồng độ kháng sinh trong máu cũng được áp dụng nhằm hỗ trợ theo dõi mức độ phơi nhiễm thuốc, từ đó điều chỉnh sử dụng kháng sinh phù hợp, đặc biệt ở bệnh nhân có chức năng thận suy giảm.

“Mục tiêu là bảo đảm nồng độ kháng sinh phù hợp để kiểm soát vi khuẩn, đồng thời hạn chế nguy cơ gây thêm tổn thương chức năng thận và những biến cố bất lợi do thuốc.”, DS.CKI Huỳnh Duy Ngữ, cho biết.

SIS: NỖ LỰC CỨU BÀN CHÂN TIỂU ĐƯỜNG NHIỄM TRÙNG NẶNG VÌ ĐẮP LÁ THUỐC NAM

Sau khoảng 10 ngày điều trị kháng sinh, tình trạng lâm sàng cũng như kết quả cận lâm sàng của bệnh nhân bắt đầu cải thiện. Đây là cơ sở để các bác sĩ ngoại khoa tiếp tục đánh giá và thực hiện những can thiệp cần thiết, hướng đến mục tiêu giữ lại bàn chân cho bệnh nhân.

Hơn một tháng điều trị, bàn chân có cơ hội được bảo tồn

Quá trình điều trị kéo dài hơn một tháng, bệnh nhân trải qua khoảng 5 lần phẫu thuật cắt lọc, thay VAC và đánh giá diễn tiến vết thương.

Theo ThS.BS Nguyễn Trần Duy, sau quá trình điều trị, tình trạng nhiễm trùng đã được cải thiện, lượng dịch tiết giảm, các mô hạt phát triển tốt. Theo các bác sĩ, nhận định khoảng 95% bàn chân có khả năng được bảo tồn.

Với gia đình, kết quả này mang ý nghĩa đặc biệt sau những ngày lo lắng trước nguy cơ người thân phải đoạn chi.

Chị Lê Thị Tuyết Hoa, con dâu bệnh nhân, cho biết thời gian đầu gia đình rất hoang mang khi thấy bàn chân của ông N. ngày càng tím tái, sưng to. Khi được bác sĩ thông báo tình trạng nặng và có khả năng phải đoạn chi, chị vẫn hy vọng còn cơ hội điều trị, nên đã đưa ông đến Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ.

Chị Hoa cũng bày tỏ sự tiếc nuối, chỉ vì tin vào những bài thuốc dân gian truyền miệng mà khiến người thân suýt phải cắt cụt chân.

“Tôi cũng khuyên mọi người không nên tin với những phương pháp dân gian truyền miệng đó. Bởi vì khi có chuyện xảy ra thì không ai chịu trách nhiệm cho những lời truyền miệng đó, người bệnh mới là người cuối cùng phải chịu hậu quả. Có vấn đề gì thì mình cứ tìm đến bác sĩ mà mình cảm thấy yên tâm nhất để được thăm khám và điều trị.”, chị Hoa bộc bạch.

SIS: NỖ LỰC CỨU BÀN CHÂN TIỂU ĐƯỜNG NHIỄM TRÙNG NẶNG VÌ ĐẮP LÁ THUỐC NAM

Sau hơn một tháng, sức khỏe bệnh nhân cải thiện, bàn chân có tiến triển tốt. Chị Hoa gửi lời cảm ơn đến S.I.S vì giúp gia đình có thêm cơ hội giữ lại bàn chân cho người thân.

“Tôi cảm thấy rất may mắn khi gặp được bác sĩ Duy và toàn bộ ê-kíp của bệnh viện. Một lần nữa, tôi xin cảm ơn tất cả mọi người đã giữ được chân cho ba của tôi”, chị Hoa chia sẻ.

Đừng chủ quan với những vết thương nhỏ ở bàn chân người mắc tiểu đường

Từ trường hợp này, các bác sĩ lưu ý người mắc tiểu đường cần đặc biệt quan tâm đến sức khỏe bàn chân. Những tổn thương ban đầu như trầy xước, phồng rộp, sưng đỏ, vết loét nhỏ hoặc chảy dịch đều cần được theo dõi và thăm khám đúng cách.

Ở người mắc tiểu đường, tình trạng tổn thương thần kinh ngoại biên có thể làm giảm cảm giác đau, khiến người bệnh không nhận biết đầy đủ mức độ tổn thương. Bên cạnh đó, bệnh lý mạch máu ngoại biên và tình trạng đường huyết kiểm soát kém có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng, cản trở quá trình lành thương.

Ông N. cũng chia sẻ, mặc dù nhìn bề ngoài, bàn chân của ông đã sưng to, chảy dịch mủ và hôi, nhưng ông không cảm giác được cơn đau. Theo ông N. có thể chính vì điều này đã khiến ông xem nhẹ việc điều trị ngay từ đầu.

Các bác sĩ khuyến cáo người mắc tiểu đường không nên tự ý đắp thuốc lá, thuốc nam hoặc áp dụng các phương pháp điều trị theo lời truyền miệng khi chưa có chỉ định chuyên môn để chữa vết thương. Việc trì hoãn thăm khám có thể khiến tổn thương tiến triển nặng hơn, làm mất đi cơ hội điều trị và bảo tồn chi thể.

Người bệnh cũng cần kiểm tra bàn chân hằng ngày, giữ vệ sinh, mang giày dép phù hợp và đi khám ngay khi phát hiện bất thường. Với những trường hợp đã xuất hiện vết loét, sưng viêm, chảy dịch, đổi màu da hoặc có dấu hiệu nhiễm trùng, cần được đánh giá y tế sớm, không chờ đến khi đau nhiều mới đi khám.

Kim Cương, ảnh: Xuân Ngọc, Tuấn Anh

Tin tức gần đây