55% bệnh nhân nhồi máu não trong nghiên cứu tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ thuộc nhóm có khả năng chuyển hóa Clopidogrel trung bình hoặc kém.

Phát hiện này được BS. Ngô Minh Trường chia sẻ tại Đại hội lần thứ 18 của Hội Can thiệp Thần kinh Thế giới (WFITN 2026), góc nhìn về vai trò của gen trong lựa chọn thuốc kháng tiểu cầu.

Clopidogrel là thuốc được sử dụng trong điều trị kháng tiểu cầu nhằm hạn chế hình thành huyết khối. Tuy nhiên, thuốc cần được chuyển hóa tại gan để tạo thành dạng có hoạt tính, trong đó enzyme CYP2C19 giữ vai trò quan trọng. Những biến thể gen làm suy giảm chức năng enzyme này có thể khiến cơ thể chuyển hóa thuốc kém hơn, dẫn đến khác biệt về đáp ứng điều trị.

Từ thực tế đó, nghiên cứu của BS. Ngô Minh Trường, Khoa Hồi sức Cấp cứu, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ, khảo sát 4.926 bệnh nhân nhồi máu não bằng kỹ thuật PCR để xác định các biến thể gen CYP2C19 liên quan đến khả năng chuyển hóa thuốc.

Kết quả cho thấy, chỉ 45% bệnh nhân thuộc nhóm chuyển hóa bình thường; 44,6% chuyển hóa trung gian và 10,4% chuyển hóa kém. Tổng cộng, 55% người bệnh trong nhóm khảo sát có khả năng chuyển hóa Clopidogrel suy giảm.

Con số này đặt ra một vấn đề đáng chú ý trong dự phòng đột quỵ: tuân thủ dùng thuốc là điều kiện quan trọng, nhưng đặc điểm di truyền cũng có thể ảnh hưởng đến đáp ứng điều trị. Xét nghiệm CYP2C19 vì thế có tiềm năng cung cấp thêm thông tin để bác sĩ cân nhắc lựa chọn thuốc kháng tiểu cầu phù hợp hơn, nhất là ở những bệnh nhân có nguy cơ thiếu máu cục bộ tái phát hoặc đã đặt stent mạch não.

Tuy nhiên, kết quả phản ánh đặc điểm của nhóm bệnh nhân được khảo sát tại S.I.S Cần Thơ, không đại diện cho toàn bộ người Việt Nam và không đồng nghĩa tất cả người thuộc nhóm chuyển hóa trung bình hoặc kém đều thất bại với Clopidogrel. Nghiên cứu cũng chưa trực tiếp chứng minh xét nghiệm gen giúp giảm tỷ lệ đột quỵ tái phát.

Tại WFITN 2026, dữ liệu từ thực hành lâm sàng tại S.I.S Cần Thơ góp thêm góc nhìn về dược lý di truyền trong điều trị đột quỵ, hướng đến việc lựa chọn thuốc không chỉ dựa trên bệnh lý mà còn cân nhắc đặc điểm sinh học của từng người bệnh.

Kim Cương, ảnh: Hưng Nguyên