Già hóa dân số kéo theo áp lực ngày càng lớn đối với hệ thống y tế, đặc biệt là các bệnh lý tim mạch và đột quỵ ở người cao tuổi.

Tại tọa đàm “Phát triển kinh tế bạc – Kiến tạo trụ cột an sinh bền vững” ngày 29/10/2026, từ thực tiễn điều trị, TS.BS Trần Chí Cường, Phó Chủ tịch Hội Can thiệp mạch thần kinh Việt Nam, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ đã phân tích những hệ lụy của đột quỵ, nhấn mạnh vai trò của chẩn đoán sớm, điều trị dự phòng và chăm sóc y tế dài hạn.

Đột quỵ: Gánh nặng không dừng lại sau khi bệnh nhân xuất viện

Chia sẻ tại tọa đàm, TS.BS Trần Chí Cường cho biết: Việt Nam hiện có hơn 14 triệu người trên 60 tuổi. Mỗi năm, cả nước ghi nhận hơn 200.000 trường hợp đột quỵ, phần lớn là người cao tuổi. Đây là nhóm chịu tác động trực tiếp từ quá trình già hóa dân số và cũng tạo áp lực lớn lên hệ thống khám chữa bệnh.

Không dừng ở chi phí cấp cứu, đột quỵ còn để lại những hệ lụy kéo dài. Theo bác sĩ, chi phí điều trị trung bình một trường hợp đột quỵ liên quan đến tim và não khi xuất viện có thể không dưới 100 triệu đồng. Tuy nhiên, khoản chi lớn hơn có thể tiếp tục phát sinh khi người bệnh sống sót nhưng mang di chứng nặng.

Có những trường hợp đột quỵ, bệnh nhân còn sống nhưng mà chất lượng cuộc sống rất là kém. Bệnh nhân bị tàn phế, phải ngồi xe lăn, cần người chăm sóc. Mà đặc biệt hiện nay, mỗi gia đình thường chỉ có một, hai con thì khả năng và thời gian để chăm sóc rất là khó khăn.

Những phân tích này cho thấy đột quỵ cần được nhìn nhận như một vấn đề lão khoa và an sinh dài hạn, thay vì chỉ là biến cố cấp cứu tại bệnh viện.

Chẩn đoán sớm, điều trị dự phòng: Giảm chi phí trước khi biến cố xảy ra

Từ gánh nặng điều trị và chăm sóc sau đột quỵ, TS.BS Trần Chí Cường cho rằng cần chú trọng phát hiện sớm nguy cơ, theo dõi sức khỏe và điều trị dự phòng.

Chia sẻ về năng lực điều trị đột quỵ trong nước, TS.BS Trần Chí Cường cho biết: Qua kinh nghiệm từng đi và giao lưu với các chuyên gia nhiều nước trong khu vực cũng như trên toàn thế giới, kể cả các nước phát triển, Việt Nam chúng ta hiện nay đã phát triển được gần như tất cả các công nghệ về chẩn đoán, về điều trị đột quỵ. Có nghĩa là ở Mỹ, ở Canada, ở Pháp, ở Đức có những công nghệ gì, phương pháp gì thì Việt Nam chúng ta làm được, và thậm chí làm còn tốt hơn.

Tuy nhiên, bác sĩ nhấn mạnh, bên cạnh chuyên môn và trang thiết bị, yếu tố thời gian vàng vẫn mang tính quyết định trong cấp cứu đột quỵ.

Đó cũng là lý do Bệnh viện S.I.S Cần Thơ được thành lập nhằm rút ngắn thời gian chuyển bệnh, tăng cơ hội tiếp cận điều trị kịp thời cho người dân khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Tuy nhiên, để giảm thực chất gánh nặng đột quỵ, cần quan tâm toàn bộ quá trình chăm sóc: từ phát hiện nguy cơ, dự phòng, cấp cứu, điều trị đến phục hồi chức năng. Mỗi biến cố được ngăn ngừa hoặc mỗi di chứng được hạn chế đều góp phần giảm chi phí y tế và áp lực chăm sóc về sau.

Kinh tế bạc cần hệ thống chăm sóc y tế đồng hành

Một vấn đề khác được TS.BS Trần Chí Cường nhấn mạnh là nhu cầu phát triển các mô hình chăm sóc người cao tuổi có sự tham gia thực chất của ngành y tế. Theo bác sĩ, viện dưỡng lão không thể chỉ là nơi lưu trú, nghỉ dưỡng mà phải có khả năng theo dõi sức khỏe, xử trí tình huống cấp cứu và chăm sóc những người mắc bệnh mạn tính, có di chứng sau đột quỵ.

Theo bác sĩ, các cơ sở dưỡng lão cần liên kết với bệnh viện, có nhân lực được đào tạo về cấp cứu, hồi sức, lão khoa, điều dưỡng và phục hồi chức năng. Bác sĩ nhấn mạnh:

Nếu chúng ta nghĩ rằng là dịch vụ 5 sao, 7 sao, nhà hàng, khách sạn nghỉ dưỡng đầy đủ nhưng chúng ta quên y tế trong viện dưỡng lão thì vẫn chưa ổn.

Bên cạnh hạ tầng, nguồn nhân lực cũng là thách thức cần giải quyết. Riêng Bệnh viện S.I.S chúng tôi đang thiếu hụt nguồn nhân lực về vật lý trị liệu phục hồi chức năng và ngành điều dưỡng lão khoa. Bác sĩ cho biết.

Theo TS.BS Trần Chí Cường, đây là những lĩnh vực cần được chú trọng trong đào tạo, bởi nhu cầu chăm sóc người cao tuổi sẽ tiếp tục tăng cùng tốc độ già hóa dân số.

Từ góc nhìn chuyên môn và thực tiễn điều trị, thông điệp bác sĩ Cường đặt ra là phát triển kinh tế bạc phải bắt đầu từ việc bảo vệ sức khỏe người cao tuổi. Chẩn đoán sớm, điều trị dự phòng, cấp cứu kịp thời và phục hồi chức năng, tất cả cần được kết nối thành một hệ thống liên tục. Đây là hướng đi giúp người cao tuổi giảm nguy cơ tàn phế, duy trì chất lượng sống và giảm gánh nặng tài chính cho gia đình, xã hội.

Huỳnh Anh, ảnh: Xuân Ngọc, Phúc Tín