Phối hợp can thiệp nội mạch, phẫu thuật dẫn lưu và hồi sức tích cực, các bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ đã giành lại cơ hội sống cho bệnh nhân hôn mê sâu do vỡ túi phình động mạch đốt sống.

Bệnh nhân là anh N.Đ.T (46 tuổi, ngụ xã Long Thạnh, tỉnh An Giang), nhập viện S.I.S Cần Thơ trong tình trạng hôn mê sâu sau cơn đau đầu dữ dội. Qua thăm khám và chụp mạch máu não, các bác sĩ xác định bệnh nhân bị xuất huyết dưới nhện do vỡ túi phình động mạch đốt sống trái, đồng thời phát hiện thêm một túi phình phức tạp ở bên phải.

Cơn đau đầu dữ dội, bệnh nhân nhanh chóng rơi vào hôn mê

Theo lời kể của chị Nguyễn Ngọc Trúc, vợ bệnh nhân, trước khi xảy ra sự việc, chồng chị vẫn sinh hoạt và làm việc bình thường. Cùng ngày nhập viện, khi đang ở ngoài vườn, anh bất ngờ nói mệt rồi nằm sụp xuống. Gia đình đo huyết áp thấy chỉ số cao nên cho uống thuốc hạ áp và nhanh chóng đưa đến bệnh viện địa phương.

Ban đầu, bệnh nhân vẫn còn tỉnh táo, nói chuyện được. Tuy nhiên, khi đang được đẩy đi chụp CT, anh đột ngột đau đầu dữ dội rồi ngất xỉu. Sau khi cấp cứu và kiểm tra lại, các bác sĩ phát hiện tình trạng đột quỵ xuất huyết nghiêm trọng do vỡ túi phình mạch máu não. Do bệnh viện tuyến trước chưa có khả năng can thiệp phù hợp, bệnh nhân được chuyển khẩn cấp đến S.I.S Cần Thơ.

Ngày 26/8, bệnh nhân nhập viện trong tình trạng hôn mê sâu, đã được đặt nội khí quản hỗ trợ hô hấp. Trước diễn biến nguy kịch, ê-kíp cấp cứu nhanh chóng đánh giá tình trạng, tiếp nhận thông tin từ tuyến trước và chuyển bệnh nhân đến phòng can thiệp nội mạch.

Qua chụp mạch máu não số hóa xóa nền (DSA), các bác sĩ xác định nguồn chảy máu xuất phát từ túi phình đã vỡ ở động mạch đốt sống trái. Đồng thời, hình ảnh cũng ghi nhận một túi phình phức tạp ở động mạch đốt sống phải, khiến việc lựa chọn phương án điều trị càng trở nên thận trọng.

Điều trị nhiều giai đoạn, phối hợp can thiệp nội mạch và phẫu thuật thần kinh

Theo ThS.BS Nguyễn Đào Nhật Huy, Đơn vị DSA của Bệnh viện, với tình trạng xuất huyết dưới nhện nặng và hôn mê sâu ngay từ đầu, bệnh nhân cần được điều trị khẩn cấp, đồng thời có kế hoạch xử trí các tổn thương phức tạp theo từng giai đoạn.

Ở lần can thiệp đầu tiên, ê-kíp tập trung xử lý túi phình đã vỡ ở động mạch đốt sống trái nhằm kiểm soát nguồn chảy máu, đồng thời bảo tồn động mạch đốt sống phải. Sau can thiệp, túi phình bên trái được gây tắc gần như hoàn toàn. Tuy nhiên, do tình trạng xuất huyết dưới nhện nặng và những vấn đề cần tiếp tục theo dõi, túi phình còn lại chưa được xử lý ngay.

Bệnh nhân được chuyển đến khoa Hồi sức tích cực để tiếp tục điều trị. Trong giai đoạn này, người bệnh trải qua hai lần phẫu thuật đặt dẫn lưu não nhằm xử lý tình trạng liên quan đến lượng máu đã xuất huyết và diễn biến tổn thương não. Sau hơn 10 ngày hồi sức, tình trạng bệnh nhân dần cải thiện, được chuyển lên khoa điều trị và tiếp tục theo dõi.

Khoảng 2 tuần sau, bệnh nhân được xuất viện trong tình trạng tỉnh táo, có thể thực hiện tốt các y lệnh, sức cơ phục hồi gần như hoàn toàn theo đánh giá ban đầu của ê-kíp điều trị.

Tuy nhiên, việc điều trị vẫn chưa kết thúc. Bệnh nhân còn túi phình ở động mạch đốt sống phải cần được đánh giá và xử lý tiếp nhằm giảm nguy cơ biến chứng vỡ. Đến 21/9, khi sức khỏe ổn định hơn, các bác sĩ lên kế hoạch can thiệp bằng kỹ thuật đặt stent chuyển hướng dòng chảy.

Đây là phương pháp sử dụng stent chuyên biệt để thay đổi hướng dòng máu, giảm dòng chảy đi vào túi phình, tạo điều kiện để túi phình dần được loại trừ khỏi tuần hoàn. Với trường hợp này, dù tổn thương phức tạp, ê-kíp đã thực hiện thủ thuật trong khoảng 15–20 phút. Hình ảnh sau can thiệp ghi nhận tình trạng túi phình giảm đọng thuốc, gần như được loại trừ khỏi dòng chảy.

ThS.BS Nguyễn Đào Nhật Huy cho biết, đối với những trường hợp tổn thương nặng như bệnh nhân này, việc điều trị không chỉ dừng lại ở can thiệp nội mạch để xử lý túi phình vỡ. Người bệnh có thể cần kết hợp các phương pháp khác như phẫu thuật đặt ống dẫn lưu, mở sọ giải áp khi có chỉ định, cùng với hồi sức tích cực để kiểm soát những biến chứng đi kèm. Sự phối hợp nhiều chuyên khoa, với nhiều phương pháp điều trị giúp xử trí toàn diện hơn các vấn đề của người bệnh trong từng giai đoạn.

Người vợ nghẹn ngào nhớ lại hành trình đưa chồng vượt qua cơn nguy kịch

Với chị Nguyễn Ngọc Trúc, những ngày chồng nằm viện là quãng thời gian đầy lo lắng. Từ một người vẫn sinh hoạt, làm việc bình thường, chồng chị đột ngột ngã quỵ, đau đầu dữ dội rồi hôn mê. Gia đình phải đưa anh đi cấp cứu và chuyển viện khẩn cấp trong tình trạng chưa biết điều gì sẽ xảy ra tiếp theo.

Sau những lần can thiệp và phẫu thuật, bệnh nhân có những giai đoạn tiến triển tốt hơn, nhưng vẫn còn tổn thương cần tiếp tục điều trị. Chị Trúc kể, có lần đưa chồng lên bệnh viện tái khám, vừa đến nơi anh đã đau đầu dữ dội, không chịu nổi, phải được đưa trở lại khoa Cấp cứu và nằm theo dõi gần một ngày. Điều đó khiến chị càng lo lắng về tình trạng của chồng và những bước điều trị tiếp theo.

Không chỉ đối diện với nỗi lo về sức khỏe, gia đình còn chịu áp lực lớn về kinh tế. Hai vợ chồng làm ruộng, thu nhập không ổn định, trong khi quá trình điều trị kéo dài với nhiều lần can thiệp và phẫu thuật.

Trong thời gian điều trị, gia đình từng nhận được 20 triệu đồng hỗ trợ từ Quỹ từ thiện bệnh nhân nghèo bị đột quỵ KV.ĐBSCL. Theo chị Trúc, chính các bác sĩ tại SIS Cần Thơ đã hướng dẫn gia đình tìm đến nguồn hỗ trợ này trong lúc khó khăn. Chị cũng bày tỏ sự biết ơn đối với đội ngũ y bác sĩ đã tận tình giải thích về tình trạng bệnh, các phương án điều trị và đồng hành cùng gia đình.

“Trước tiên, tôi xin cảm ơn bệnh viện. Lúc đầu, khi chồng tôi được đưa vào cấp cứu, các bác sĩ đã xử lý rất nhanh, giúp chồng tôi được đưa lên can thiệp kịp thời. Tôi cũng rất cảm ơn bác sĩ Linh, bác sĩ Khương, bác sĩ Huy và tất cả các bác sĩ đã tận tình hướng dẫn, hỗ trợ gia đình trong suốt quá trình điều trị”, chị Trúc chia sẻ.

Hiện tại, sau các đợt điều trị, chị nhận thấy sức khỏe của chồng đã cải thiện đáng kể. Anh có thể tự ngồi, tự lấy đồ, tỉnh táo hơn và ít đau đầu hơn trước. Sự hồi phục của chồng sau giai đoạn nguy kịch là niềm an ủi lớn đối với chị và gia đình.

Cảnh báo không chủ quan với cơn đau đầu dữ dội

Theo ThS.BS Nguyễn Đào Nhật Huy, những trường hợp xuất huyết dưới nhện do vỡ túi phình có thể diễn tiến rất nhanh, gây tổn thương não nghiêm trọng và đe dọa tính mạng. Khi người bệnh xuất hiện cơn đau đầu dữ dội đột ngột, đặc biệt nếu kèm nôn ói, rối loạn ý thức, ngất hoặc hôn mê, gia đình cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế cấp cứu ngay, không nên chờ triệu chứng tự thuyên giảm.

Bác sĩ cũng lưu ý, việc phát hiện túi phình trước khi vỡ có thể giúp người bệnh được đánh giá nguy cơ và cân nhắc theo dõi hoặc điều trị phù hợp. Một số trường hợp có thể được bác sĩ chỉ định chụp cộng hưởng từ mạch máu não (MRI) để khảo sát mạch máu não mà không cần tiêm thuốc tương phản. Tuy nhiên, việc tầm soát cần căn cứ vào yếu tố nguy cơ và tư vấn của bác sĩ, không phải là chỉ định bắt buộc cho tất cả mọi người.

Xuất huyết dưới nhện do vỡ túi phình là tình trạng nguy hiểm, đòi hỏi xử trí khẩn cấp nguồn chảy máu, đồng thời theo dõi và điều trị các biến chứng. Tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ, hệ thống can thiệp nội mạch, phẫu thuật thần kinh và hồi sức tích cực được phối hợp chặt chẽ trong quá trình điều trị, giúp cứu sống nhiều bệnh nhân mắc bệnh lý phức tạp này.

Kim Cương, ảnh: Đức Thịnh, Tuấn Anh