Từng trải qua đại phẫu thay van tim và bắc cầu động mạch vành cách đây 15 năm, người đàn ông bất ngờ tái phát những cơn đau ngực dữ dội, khó thở, dẫn đến suy tim cấp và phù phổi cấp nguy hiểm. Nhờ được can thiệp kịp thời tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ, bệnh nhân đã được tái thông hoàn toàn hệ mạch vành bằng 4 stent.

Đau ngực, khó thở kéo dài nhiều tháng

Bệnh nhân là ông C.T.L (63 tuổi, ngụ xã Vị Thủy, TP. Cần Thơ) có tiền sử phẫu thuật thay van tim cơ học kết hợp bắc cầu động mạch vành tại TP.HCM vào năm 2011.

Sau phẫu thuật, sức khỏe bệnh nhân ổn định trong nhiều năm. Tuy nhiên khoảng 2 năm gần đây, người bệnh bắt đầu xuất hiện tình trạng mệt và khó thở khi gắng sức. Đến lần nhập viện gần nhất tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ, bệnh nhân rơi vào tình trạng suy tim cấp, phù phổi cấp kèm suy hô hấp nhẹ.

Theo BS.CKI Nguyễn Đức Chỉnh – Trưởng khoa Nội Tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ dựa trên hồ sơ điều trị cũ và kết quả thăm dò chuyên sâu, chúng tôi nhận định đây là trường hợp thiếu máu cơ tim tái phát trên nền bệnh nhân đã từng phẫu thuật bắc cầu động mạch vành.

“Kết quả chụp mạch vành cho thấy hai cầu nối trước đây của bệnh nhân đã tắc hoàn toàn. Đồng thời, hai động mạch vành tự nhiên là động mạch vành phải và động mạch vành trái đều hẹp rất nặng” – BS.CKI Nguyễn Đức Chỉnh cho biết.

Chia sẻ về những triệu chứng trước khi nhập viện, bệnh nhân cho biết bản thân đã chịu đựng các cơn đau trong nhiều tháng.

“Cứ vài ngày là đau một lần, thường vào khoảng 4–5 giờ chiều. Cơn đau lan lên hai vai, lên cổ, đau cả hàm trên, kèm khó thở. Đau dữ lắm, cảm giác như gần chết vậy đó. Uống thuốc nhưng không giảm mà ngày càng nặng hơn nên gia đình quyết định đến S.I.S Cần Thơ điều trị” – bệnh nhân nhớ lại.

Tái thông toàn bộ hệ mạch vành bằng 4 stent

Sau khi tiếp nhận, các bác sĩ tiến hành điều trị nội khoa tích cực nhằm kiểm soát tình trạng suy tim và suy hô hấp. Khi tình trạng ổn định hơn, bệnh nhân được chuyển lên phòng thông tim để can thiệp.

Do đây là trường hợp từng phẫu thuật bắc cầu động mạch vành nên cấu trúc giải phẫu tim mạch đã thay đổi đáng kể so với thông thường, khiến việc can thiệp trở nên phức tạp hơn.

Trong lần điều trị đầu tiên, ê-kíp tiến hành tái thông động mạch vành phải và đặt 2 stent. Sau khoảng một tháng, sức khỏe bệnh nhân cải thiện rõ rệt, các triệu chứng giảm khoảng 80%, người bệnh có thể sinh hoạt bình thường trở lại.

Ở lần nhập viện tiếp theo, các bác sĩ tiếp tục can thiệp nhánh động mạch vành còn lại.

“Với những trường hợp hẹp nhiều nhánh mạch vành và đã có nhiều lần thiếu máu cơ tim như thế này, chúng tôi có chỉ định tái thông toàn bộ các nhánh bị hẹp. Trong lần can thiệp thứ hai, bệnh nhân được đặt thêm 2 stent và tái thông hoàn toàn dòng máu nuôi cơ tim”– BS.CKI Nguyễn Đức Chỉnh cho biết.

Để đảm bảo tính chính xác và an toàn cho thủ thuật, ê-kíp đã thực hiện chụp CT mạch vành trước can thiệp nhằm đánh giá chi tiết vị trí tổn thương, từ đó xây dựng chiến lược điều trị tối ưu.

Như vậy, qua hai lần can thiệp tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ, bệnh nhân đã được đặt tổng cộng 4 stent, tái thông hoàn toàn hệ động mạch vành.

“Ban đầu bác sĩ đặt cho tôi 2 stent, sau đó tái khám và tiếp tục đặt thêm 2 stent nữa. Tổng cộng là 4 stent. Hiện giờ tôi không còn đau ngực, không còn khó thở, sức khỏe tốt hơn rất nhiều” – bệnh nhân chia sẻ.

Bệnh nhân tim mạch cần theo dõi suốt đời

Theo BS.CKI Nguyễn Đức Chỉnh, nhiều người bệnh thường có tâm lý chủ quan sau khi được đặt stent hoặc phẫu thuật bắc cầu động mạch vành. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp xử lý những vị trí hẹp tại thời điểm điều trị chứ không đồng nghĩa bệnh đã khỏi hoàn toàn.

“Dù điều trị nội khoa, can thiệp đặt stent hay phẫu thuật bắc cầu thì mỗi phương pháp đều có ưu điểm và hạn chế riêng. Người bệnh vẫn có nguy cơ tái hẹp hoặc xuất hiện tổn thương mới theo thời gian nên việc tái khám định kỳ là vô cùng quan trọng”–bác sĩ Chỉnh nhấn mạnh.

Theo các nghiên cứu hiện nay, với thế hệ stent mới cùng các kỹ thuật hỗ trợ hiện đại như IVUS hoặc OCT trong lòng mạch, tỷ lệ tái hẹp sau một năm chỉ khoảng 3–5%, sau 5 năm khoảng 10–20%.

Đối với bệnh nhân đã phẫu thuật bắc cầu động mạch vành, tuổi thọ của cầu nối phụ thuộc vào loại mạch được sử dụng. Cầu nối động mạch thường có thể hoạt động tốt từ 10–15 năm hoặc lâu hơn, trong khi cầu nối tĩnh mạch có nguy cơ hẹp hoặc tắc lại sớm hơn.

BS.CKI Nguyễn Đức Chỉnh khuyến cáo người bệnh cần tái khám định kỳ, lưu giữ đầy đủ hồ sơ điều trị, hồ sơ phẫu thuật và đặc biệt không được chủ quan khi xuất hiện các dấu hiệu như đau ngực, khó thở hoặc mệt khi gắng sức.

“Người bệnh nên mang theo hồ sơ khám bệnh, hồ sơ phẫu thuật khi đến các cơ sở y tế. Những thông tin này giúp bác sĩ nhanh chóng đánh giá tình trạng cầu nối, xác định nguyên nhân và đưa ra hướng điều trị kịp thời. Đôi khi, việc chậm trễ có thể khiến người bệnh bỏ lỡ những khoảng thời gian vàng trong điều trị.” – BS.CKI Nguyễn Đức Chỉnh khuyến cáo.

Qua đây cho thấy, bệnh động mạch vành là bệnh lý cần được theo dõi lâu dài, kể cả sau khi đã can thiệp hoặc phẫu thuật. Việc phát hiện sớm các dấu hiệu tái hẹp và điều trị kịp thời có thể giúp người bệnh tránh được những biến cố tim mạch nguy hiểm, bảo vệ tính mạng và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Kim Cương, ảnh: Đức Thịnh, Tuấn Anh