Từng phải cắt bỏ thận trái sau tai nạn làm khối u vỡ gây xuất huyết nặng, người phụ nữ chỉ còn một quả thận duy nhất với khối u cơ mỡ phát triển khổng lồ. Hơn 10 năm qua, TS.BS Trần Chí Cường cùng các ê-kíp can thiệp đã nhiều lần lựa chọn giải pháp nội mạch để kiểm soát mạch máu nuôi u, xử trí các biến chứng nguy hiểm, giúp người bệnh có thêm thời gian duy trì chức năng thận và sống cùng gia đình.

20 năm sống cùng những khối u ở hai quả thận

Năm 2006, trong một lần khám sức khỏe tổng quát, chị C.T.N (43 tuổi, ngụ TPHCM) khi đó còn khá trẻ bất ngờ phát hiện cả hai thận có nhiều khối u.

Qua thăm khám, người bệnh được xác định mắc u cơ mỡ thận trên nền bệnh xơ củ. Đây là những khối u lành tính thường phát triển chậm, nhưng khi kích thước lớn có thể làm tăng nguy cơ xuất huyết, đặc biệt khi có chấn thương.

Thời điểm đó, các khối u chưa gây biến chứng nghiêm trọng nên người bệnh được theo dõi định kỳ.

Nhưng đến năm 2008, một tai nạn khiến khối u ở thận trái vỡ, gây xuất huyết nặng. Bụng người bệnh ngày càng chướng do máu tràn vào ổ bụng. Trước tình trạng nguy hiểm, các bác sĩ buộc phải cắt bỏ thận trái để cứu tính mạng. Từ đó, người phụ nữ chỉ còn một quả thận phải.

Điều đáng lo ngại là ngay trên quả thận duy nhất này cũng tồn tại một khối u lớn, tiếp tục phát triển theo thời gian.

Đến năm 2016, khi khối u thận phải lớn dần, gây đau, căng tức, người bệnh tiếp tục tìm đến các cơ sở y tế lớn tại TP.HCM để tìm hướng điều trị.

Tại đây, bệnh nhân gặp TS.BS Trần Chí Cường. Đây cũng là bước ngoặt trong hành trình điều trị của người phụ nữ.

Thay vì cắt bỏ quả thận duy nhất đồng nghĩa với nguy cơ mất hoàn toàn chức năng thận, hướng can thiệp nội mạch được lựa chọn nhằm kiểm soát nguồn máu nuôi khối u, giảm nguy cơ xuất huyết và cố gắng bảo tồn phần nhu mô thận còn hoạt động.

Hơn 10 năm, người bệnh vẫn “theo bác Cường”

Điều trị khối u cơ mỡ thận không phải lúc nào cũng có thể giải quyết bằng một lần can thiệp.

TS.BS Trần Chí Cường – Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ cho biết, Ở người bệnh này, khối u tiếp tục phát triển, hệ thống mạch máu nuôi u cũng thay đổi theo thời gian. Vì vậy, chiến lược được lựa chọn là theo dõi lâu dài, đánh giá định kỳ và can thiệp khi xuất hiện những mạch máu có nguy cơ hoặc khi khối u diễn tiến.

Vì vậy mà người bệnh đã trải qua nhiều lần can thiệp trong những năm tiếp theo, cũng giúp chị sống khỏe hơn trong suốt hơn 10 năm qua.

“Bác Cường đi đâu mình theo đó. Mình cũng theo bác tới giờ.” – mẹ bệnh nhân chia sẻ.

Sau mỗi lần can thiệp, người bệnh lại tiếp tục cuộc sống với quả thận duy nhất. Với gia đình, điều đó không chỉ đơn thuần là một kết quả điều trị. Đó là thêm thời gian để người bệnh được sống, được ở bên những người thân yêu.

TS.BS Trần Chí Cường cho biết, với những khối u cơ mỡ thận có kích thước lớn, nguy cơ biến chứng xuất huyết có thể tăng đáng kể. Khi khối u vỡ, người bệnh có thể mất máu rất nhanh và rơi vào tình trạng nguy kịch.

Với người bệnh này, thách thức còn lớn hơn bởi bệnh nhân chỉ còn một quả thận. Nếu quả thận phải buộc phải cắt bỏ, người bệnh sẽ mất chức năng thận và đứng trước nguy cơ phải điều trị thay thế thận hoặc ghép thận.

Chính vì vậy, mỗi lần can thiệp đều phải cân nhắc giữa việc kiểm soát khối u, xử lý các mạch máu nguy hiểm nhưng đồng thời phải hạn chế tối đa ảnh hưởng đến phần nhu mô thận còn lại.

Khối u khổng lồ chiếm gần toàn bộ ổ bụng

Nhưng hành trình hơn 10 năm ấy một lần nữa đứng trước thử thách lớn khi khối u ngày càng phát triển.

Theo TS.BS Trần Chí Cường, khối u hiện rất lớn, chiếm gần như toàn bộ khoang sau phúc mạc bên phải, đồng thời đẩy các tạng trong ổ bụng sang phía đối diện.

“Khối u rất là to, khối u khổng lồ, chiếm toàn bộ khoang sau phúc mạc bên phải. Đồng thời đã đẩy vào trong ổ bụng và nó chiếm hết toàn bộ ổ bụng. Các tạng trong ổ bụng chỉ còn là một phần nhỏ, nằm về phía bên trái.” – TS.BS Trần Chí Cường cho biết.

Khối u lớn đến mức xâm lấn gần như toàn bộ cấu trúc của thận, khiến việc phân biệt đâu là mô thận còn lành, đâu là mô u trở nên rất khó khăn. Trong khi đó, chức năng của quả thận duy nhất vẫn còn được duy trì.

Đây chính là bài toán khó nhất của ca bệnh: không thể dễ dàng cắt bỏ quả thận duy nhất, nhưng cũng không thể để một khối u khổng lồ tiếp tục phát triển mà không kiểm soát.

Một cú ngã khiến khối u vỡ, bệnh nhân nguy kịch

Khoảng 2 tháng trước khi đến điều trị lần này tại S.I.S, người bệnh lại gặp một biến cố bất ngờ.

Trong lúc đi cầu thang, bệnh nhân bị té. Cú ngã khiến khối u khổng lồ ở thận phải bị vỡ, gây xuất huyết nghiêm trọng vào khoang sau phúc mạc.

Bệnh nhân được chuyển đến Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ trong tình trạng nguy kịch, đau đớn và mất máu nhiều.

“Chúng tôi phải sơ cứu, cấp cứu. Đồng thời trong thời điểm đó, chúng tôi cũng xác định tình trạng của bệnh nhân khá là nghiêm trọng. Nếu chúng ta không can thiệp thì bệnh nhân sẽ tử vong.” – TS.BS Trần Chí Cường cho biết.

Ngay lập tức, ê-kíp can thiệp nội mạch được huy động để tìm và kiểm soát nguồn chảy máu.

Sau can thiệp, tình trạng người bệnh ổn định. Nhưng với một khối u khổng lồ, hệ thống mạch máu phức tạp và quả thận duy nhất, việc điều trị không thể dừng lại ở xử trí tình trạng xuất huyết cấp cứu.

BS.CKII Ngô Minh Tuấn: Bài toán khó ở lần can thiệp tại S.I.S

Trong lần điều trị tiếp theo, ê-kíp tại S.I.S tiếp tục đánh giá toàn bộ hệ thống mạch máu liên quan đến khối u.

Hình ảnh chụp mạch cho thấy rất nhiều nhánh mạch máu nuôi khối u. Do khối u quá lớn, cấu trúc giải phẫu bị biến đổi và xâm lấn gần như toàn bộ thận, việc xác định chính xác các mạch máu cần xử trí là một thách thức.

Ê-kíp không thể đơn giản “đóng” toàn bộ nguồn máu đến vùng tổn thương, bởi mục tiêu không chỉ là kiểm soát khối u mà còn phải bảo tồn tối đa phần nhu mô thận còn chức năng.

Các bác sĩ phải dựa vào hình ảnh mạch máu bất thường, xác định những nhánh nuôi u và tiến hành can thiệp chọn lọc, từng nhánh, từng giai đoạn.

Theo BS. CKII Ngô Minh Tuấn – Trưởng đơn vị can thiệp mạch máu tạng nguyên biên của Bệnh viện, chiến lược điều trị lần này không phải là can thiệp một lần rồi kết thúc, mà tiếp tục theo dõi và can thiệp theo từng giai đoạn, tùy vào sự phát triển của khối u và hệ thống mạch máu.

Bên cạnh các mạch máu nuôi u, các bác sĩ còn phát hiện một số tổn thương mạch máu, trong đó có những điểm phình mạch, có khả năng là giả phình và có nguy cơ gây xuất huyết bất kỳ lúc nào.

Những tổn thương này tiếp tục được xử trí bằng can thiệp nội mạch. Một số nhánh mạch máu nội tạng quan trọng khác cũng được kiểm soát nhằm giảm nguy cơ biến chứng.

BS. CKII Ngô Minh Tuấn cho biết: “Chúng tôi chỉ căn cứ vào tình trạng cấu trúc mạch máu bất thường. Những cấu trúc đó là cấu trúc mạch máu nuôi khối u. Chính vì vậy, chúng tôi tiến hành tắc từng nhánh mạch máu nuôi khối u và chúng tôi sẽ tắc từng đợt.”

Sau can thiệp, người bệnh tiếp tục được theo dõi và dự kiến tái khám định kỳ. Khi xuất hiện những mạch máu nguy cơ hoặc biến chứng mới, ê-kíp sẽ đánh giá để tiếp tục can thiệp phù hợp.

Thêm một lần can thiệp, thêm thời gian ở bên gia đình

Với một ca bệnh phức tạp kéo dài hơn 20 năm và hơn 10 năm được điều trị theo hướng can thiệp nội mạch, mục tiêu không đơn thuần là làm cho khối u biến mất.

Đó là một “cuộc chiến” lâu dài nhằm kiểm soát từng biến chứng, xử lý từng mạch máu nguy hiểm và bảo tồn tối đa phần chức năng thận còn lại.

Từ năm 2006 phát hiện bệnh, năm 2008 mất thận trái sau biến chứng xuất huyết, đến năm 2016 bắt đầu đồng hành cùng TS.BS Trần Chí Cường, người phụ nữ đã trải qua nhiều lần can thiệp để giữ lại quả thận duy nhất.

Và đến hôm nay, khi khối u đã phát triển khổng lồ, từng gây xuất huyết đe dọa tính mạng sau một cú ngã, người bệnh vẫn còn cơ hội tiếp tục điều trị và theo dõi.

Khi được hỏi về điều mong muốn nhất sau hành trình điều trị kéo dài nhiều năm, mẹ của bệnh nhân, nói một câu rất giản dị:

“Cũng nhờ được bác sĩ có cách này, tắc dùm cho nó mới kéo dài được thêm 10 năm nay, là con mình, mình phải tìm mọi cách để giữ con lại bên mình... Cảm ơn bác sĩ Trần Chí Cường và các bác sĩ ở Bệnh viện SIS”

Hơn 10 năm đồng hành cùng một bác sĩ, nhiều lần can thiệp, nhiều lần đứng trước nguy cơ mất đi quả thận duy nhất nhưng người bệnh vẫn tiếp tục chiến đấu.

Với ê-kíp điều trị, mỗi lần kiểm soát được một mạch máu nguy hiểm, mỗi lần ngăn được một biến chứng xuất huyết không chỉ là một thành công về mặt kỹ thuật. Đó còn là thêm thời gian để người bệnh được sống cùng gia đình, được nhìn con cái trưởng thành và tiếp tục cuộc sống mà mình trân trọng.

Hành trình ấy vẫn chưa kết thúc. Người bệnh sẽ tiếp tục được theo dõi, đánh giá sự phát triển của khối u và hệ thống mạch máu, can thiệp khi cần thiết, với mục tiêu xuyên suốt là bảo tồn tối đa chức năng quả thận duy nhất và duy trì cuộc sống lâu nhất có thể cho người bệnh.

Kim Cương, ảnh: Đức Thịnh, Tuấn Anh