Túi phình động mạch não có thể âm thầm tồn tại mà không gây đau đầu hay bất kỳ dấu hiệu bất thường nào. Đến khi được phát hiện, tổn thương có thể đã tiến triển phức tạp, thậm chí vỡ gây xuất huyết não, đe dọa tính mạng. Vậy làm sao để phát hiện túi phình động mạch não khi chưa có triệu chứng và những ai cần chủ động tầm soát để không bỏ sót tổn thương nguy hiểm này?

Phát hiện túi phình khi khám sức khỏe định kỳ

Anh O.T.N. (52 tuổi, ngụ Cà Mau) cho biết hoàn toàn không có biểu hiện bất thường trong sinh hoạt hằng ngày. “Huyết áp bình thường, không có đau đầu, đi đứng bình thường, ăn uống bình thường”, chỉ biết có túi phình khi đi khám định kỳ tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ.

Thời điểm đó, túi phình còn nhỏ, anh N. không có triệu chứng bất thường, bác sĩ tư vấn điều trị và theo dõi, chụp kiểm tra lại sau một năm.

Kết quả lần kiểm tra gần đây cho thấy tổn thương đã thay đổi. Túi phình lớn hơn, hình dạng trở nên phức tạp và xuất hiện thêm những nhú phình nhỏ ở vị trí gần kề. Đáng chú ý, các nhú này chỉ cách nhau vài milimet, tập trung trong cùng một vùng mạch máu.

Theo BS.CKI Nguyễn Quang Hưng – Trưởng đơn vị Phẫu thuật Thần kinh, đây là đặc điểm khiến việc điều trị trở nên khó khăn hơn so với những túi phình thông thường.

Phẫu thuật túi phình động mạch não với cấu trúc bất thường

Theo BS Quang Hưng phình động mạch não có nhiều phương pháp điều trị, trong đó có theo dõi, điều trị bằng thuốc, can thiệp nội mạch và phẫu thuật. Việc lựa chọn phụ thuộc vào đặc điểm túi phình và tình trạng cụ thể của người bệnh.

Ở trường hợp này, phẫu thuật được lựa chọn do hình thái túi phình rất phức tạp, không thuận lợi cho phương pháp can thiệp nội mạch. Theo bác sĩ, khi bóc tách trong mổ, ê-kíp nhận thấy các nhú phình có kích thước rất nhỏ và liên kết với nhau.

Thay vì chỉ kẹp một kẹp thì chúng ta phải mất tới ba kẹp để có thể kiểm soát tốt túi phình, bác sĩ chia sẻ.

Để thực hiện ca mổ ở vùng sâu và khó, bệnh viện sử dụng các phương tiện hỗ trợ như kính vi phẫu có huỳnh quang trong mổ, hệ thống theo dõi thần kinh trong mổ, máy gây mê và bộ dụng cụ phẫu thuật chuyên biệt. Anh N. được phẫu thuật ít xâm lấn qua đường mổ nhỏ.

Sau phẫu thuật, phim chụp kiểm tra cho thấy túi phình được kiểm soát tốt, không ghi nhận tình trạng chảy máu sau mổ hay vấn đề phát sinh. Sức khỏe anh N. hồi phục tốt.

Phát hiện và xử lý trước khi túi phình vỡ

Người nhà anh N. cho biết gia đình lo lắng nhất là nguy cơ túi phình vỡ đột ngột, không kịp xử trí. Dù anh N. trông vẫn khỏe mạnh, gia đình quyết định chủ động điều trị sau khi được bác sĩ giải thích về tình trạng tổn thương.

Mình không làm thì nó cũng sẽ vỡ ra, rồi nó sẽ nặng hơn lúc mà mình chủ động, nên gia đình chủ động đi mổ luôn, người nhà anh N. chia sẻ.

Theo bác sĩ Quang Hưng, khi túi phình động mạch não vỡ, người bệnh có thể đối mặt với xuất huyết não, đột ngột hôn mê, ngã quỵ và phải điều trị kéo dài tại khoa hồi sức tích cực. Vì vậy, phát hiện và xử lý túi phình khi chưa vỡ có ý nghĩa quan trọng trong việc phòng tránh biến cố nghiêm trọng.

Trường hợp của anh N. cũng cho thấy việc không có triệu chứng không đồng nghĩa với việc không có tổn thương nguy hiểm. Khám sức khỏe định kỳ và theo dõi đúng hẹn có thể giúp phát hiện những bất thường âm thầm.

Bác sĩ lưu ý, bên cạnh việc khám sức khỏe tổng quát định kỳ, bà con nên chủ động tầm soát chuyên sâu, đặc biệt là người có bệnh nền, người có tiền sử gia đình mắc các bệnh lý mạch máu não. Tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ, các phương tiện chẩn đoán hình ảnh hiện đại như MRI 3 Tesla, CT mạch máu giúp khảo sát hệ thống mạch máu não, phát hiện những bất thường có thể chưa biểu hiện triệu chứng, từ đó có hướng theo dõi và xử trí phù hợp.

Huỳnh Anh, ảnh: Đức Thịnh, Tuấn Anh