Ung thư vú nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm, khi khối u còn rất nhỏ và chưa di căn hạch, tỷ lệ điều trị thành công có thể đạt 95–98%.

Mỗi năm, Việt Nam ghi nhận khoảng 24.000 ca ung thư vú mắc mới. Đáng lo ngại, không ít trường hợp chỉ được phát hiện khi bệnh đã tiến triển, khiến việc điều trị trở nên phức tạp, kéo dài và tốn kém hơn.

Trong khi đó, nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm, khi khối u còn rất nhỏ và chưa di căn hạch, tỷ lệ điều trị thành công có thể đạt 95–98%. Phát hiện bệnh kịp thời không chỉ giúp nâng cao hiệu quả điều trị, giảm chi phí mà còn rút ngắn thời gian nằm viện, tạo điều kiện để người bệnh sớm trở lại cuộc sống bình thường.

Theo các chuyên gia, ung thư vú ngày nay không còn đồng nghĩa với bản án nghiệt ngã như quan niệm trước đây. Với những tiến bộ trong chẩn đoán và điều trị, nhiều phụ nữ có thể được điều trị hiệu quả, duy trì chất lượng cuộc sống và tiếp tục chăm sóc gia đình.

“Người phụ nữ sau khi điều trị khỏi bệnh sẽ không còn phải mang cảm giác mình là gánh nặng cho gia đình, cho những người thân yêu. Ung thư vú không phải là căn bệnh nan y, cũng không còn là nỗi ám ảnh đối với phụ nữ như nhiều thập niên trước”, BS.CKII Lê Hồng Cúc, Chủ tịch Chi hội Chẩn đoán hình ảnh Vú Việt Nam nhấn mạnh, tại Lễ ra mắt hệ thống X-quang nhũ ảnh 3D Mammomat Revelation tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ ngày 20/10/2026.

Hai nhóm nguy cơ, hai chiến lược tầm soát ung thư vú

Theo BS.CKII Lê Hồng Cúc, trong tầm soát ung thư vú ở phụ nữ được phân thành hai nhóm chính: nhóm nguy cơ trung bình và nhóm nguy cơ cao. Việc xác định đúng nhóm nguy cơ có ý nghĩa quan trọng, bởi mỗi nhóm sẽ có độ tuổi bắt đầu, phương pháp và tần suất tầm soát khác nhau.

Đối với nhóm nguy cơ trung bình

Đây là những phụ nữ không có tiền sử cá nhân hoặc yếu tố nguy cơ đặc biệt liên quan đến ung thư vú. Từ 40 tuổi trở đi, nguy cơ mắc bệnh bắt đầu tăng và tiếp tục gia tăng theo tuổi. Vì vậy, các khuyến cáo quốc tế thường đề xuất bắt đầu tầm soát ung thư vú từ độ tuổi này.

Trong đó, nhũ ảnh (X-quang tuyến vú) là phương pháp được sử dụng phổ biến, có vai trò quan trọng trong phát hiện ung thư vú ở giai đoạn sớm, khi khối u còn nhỏ và chưa di căn hạch. Hiệu quả của phương pháp này đã được ghi nhận qua nhiều thập niên triển khai các chương trình tầm soát tại nhiều quốc gia.

Tuy nhiên, nhũ ảnh vẫn có những hạn chế nhất định ở phụ nữ có mô tuyến vú dày. Mật độ mô tuyến cao có thể che lấp tổn thương, làm giảm khả năng phát hiện khối u trên hình ảnh X-quang. Đây cũng là đặc điểm khá phổ biến ở phụ nữ châu Á. Theo số liệu được chuyên gia đề cập, tỷ lệ mô vú dày có thể lên đến khoảng 60% ở phụ nữ dưới 50 tuổi và 40–45% ở nhóm trên 50 tuổi.

Do đó, siêu âm vú có thể được sử dụng bổ trợ trong một số trường hợp nhằm khảo sát thêm những vùng mô tuyến khó đánh giá trên nhũ ảnh.

Với nhóm nguy cơ trung bình, chuyên gia khuyến cáo phụ nữ từ 40 tuổi nên chụp nhũ ảnh định kỳ 2 năm/lần; trường hợp có mô vú dày có thể được chỉ định siêu âm bổ trợ, với tần suất phù hợp theo đánh giá của bác sĩ.

Đáng chú ý, tại Việt Nam, ung thư vú có xu hướng được ghi nhận ở phụ nữ trẻ hơn, khiến một số bác sĩ cân nhắc tư vấn tầm soát từ 35 tuổi, thay vì chờ đến 40 tuổi. Tuy nhiên, việc bắt đầu tầm soát sớm hơn cần căn cứ vào yếu tố nguy cơ, tiền sử gia đình và đánh giá chuyên môn của bác sĩ.

Đối với nhóm nguy cơ cao

Đây là những phụ nữ có các yếu tố làm gia tăng đáng kể khả năng mắc ung thư vú, như mang đột biến gen di truyền liên quan đến ung thư vú; từng được phát hiện tổn thương tăng sinh không điển hình tại tuyến vú qua sinh thiết hoặc phẫu thuật; hoặc có tiền sử xạ trị vùng ngực, trung thất khi còn trẻ.

Khác với nhóm nguy cơ trung bình, những phụ nữ này cần được xây dựng kế hoạch tầm soát chuyên biệt, bắt đầu ở độ tuổi sớm hơn và sử dụng các phương tiện chẩn đoán có độ nhạy cao hơn.

Đối với người có nguy cơ cao do yếu tố di truyền, chuyên gia đề cập phương án bắt đầu tầm soát từ khoảng 25 tuổi bằng cộng hưởng từ (MRI) vú mỗi năm một lần. Từ 35 tuổi trở đi, có thể kết hợp MRI vú và nhũ ảnh luân phiên, cách nhau khoảng 6 tháng. Chẳng hạn, sau khi thực hiện MRI vú, 6 tháng tiếp theo sẽ chụp nhũ ảnh, rồi tiếp tục luân phiên hai phương pháp.

Việc theo dõi sát bằng các phương tiện chẩn đoán chuyên sâu nhằm tăng khả năng phát hiện tổn thương ngay từ giai đoạn sớm. Bởi ở một số nhóm ung thư vú liên quan đến yếu tố di truyền, bệnh có thể xuất hiện ở tuổi trẻ và tiến triển nhanh hơn, đòi hỏi phải có chiến lược phát hiện và can thiệp kịp thời.

Dù thuộc nhóm nguy cơ nào, phụ nữ cũng cần chủ động tìm hiểu tình trạng sức khỏe tuyến vú, trao đổi với bác sĩ để được đánh giá nguy cơ và lựa chọn phương pháp tầm soát phù hợp. Phát hiện bệnh đúng thời điểm chính là yếu tố quan trọng giúp nâng cao hiệu quả điều trị và chất lượng cuộc sống.

Bài viết được Tham vấn Y khoa bởi BS.CKII Lê Hồng Cúc – Chủ tịch Chi hội Chẩn đoán hình ảnh Vú Việt Nam

Kim Cương thực hiện.

Tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ, người bệnh được tiếp cận các phương tiện chẩn đoán hình ảnh hiện đại để đánh giá các bệnh lý tuyến vú, từ hệ thống siêu âm đến máy cộng hưởng từ (MRI) 3 Tesla. Đặc biệt, ngày 20/10, bệnh viện chính thức đưa vào vận hành hệ thống X-quang nhũ ảnh 3D Mammomat Revelation tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI), góp phần nâng cao năng lực chẩn đoán hình ảnh tuyến vú, hỗ trợ phát hiện sớm các tổn thương nghi ngờ và nâng cao cơ hội tiếp cận các phương pháp tầm soát ung thư vú hiện đại cho phụ nữ tại Cần Thơ và khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.