Ba lần đột quỵ, ba lần được gia đình đưa đến Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ, ông H.V.N. tiếp tục đối mặt với nguy cơ tổn thương não do tắc mạch. Trong lần can thiệp gần nhất, huyết khối tái hình thành chỉ khoảng 2 phút sau khi được lấy ra, đòi hỏi ê-kíp can thiệp tiếp tục xử trí để cải thiện lưu thông máu não.

Huyết khối tái hình thành sau 2 phút, ê-kíp tiếp tục can thiệp

Bệnh nhân là ông H.V.N.(64 tuổi, ngụ xã Ngãi Tứ, tỉnh Vĩnh Long)có tiền sử tăng huyết áp và đột quỵ nhồi máu não. Theo gia đình, đây là lần thứ ba ông gặp biến cố này và đều được đưa đến Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ điều trị.

Trong lần nhập viện gần nhất, bệnh nhân xuất hiện tình trạng yếu liệt tay chân bên phải, chân yếu nhiều hơn tay, kèm nói khó và méo miệng. Sau khi thăm khám, đánh giá tình trạng bệnh kết hợp hình ảnh học MRI não – mạch máu không thuốc các bác sĩ chỉ định can thiệp mạch máu não cấp cứu.

Theo THS.BS Lưu Đặng Diễm Trân – khoa Thần kinh đột quỵ Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ, trong quá trình can thiệp, ê-kíp tiến hành lấy huyết khối tại vị trí mạch máu não bị tắc, chụp lại thấy tái thông đoạn tắc nhưng còn hẹp nặng và tắc lại sau vài phút. Trước tình huống đó, các bác sĩ tiếp tục xử trí bằng phương pháp nong bóng tại vị trí mạch máu liên quan.

Kết quả chụp DSA mạch não kiểm tra sau can thiệp cho thấy mức độ tái thông mạch máu tốt. Sau đó chụp CT sọ não đánh giá sau can thiệp tổn thương không tiến tiến nặng thêm và không có biến chứng sau can thiệp.

Sau điều trị, sức cơ tay chân phải của bệnh nhân cải thiện từ 2/5 lên đến gần 4/5; nói khó cũng cải thiện hơn. Đánh giá thang điểm mức độ nghiêm trọng và các khiếm khuyết thần kinh do đột quỵ (NIHSS) từ 9 điểm cải thiện còn 2 điểm. Trước khi xuất viện, bệnh nhân có thể nắm tay chắc hơn, khả năng đi đứng được cải thiện và tình trạng nói khó giảm.

Truy tìm yếu tố nguy cơ sau nhiều lần đột quỵ

Ở những lần đột quỵ trước, bệnh nhân cũng có biểu hiện yếu tay chân bên phải, nói khó. Tổn thương được ghi nhận tại vị trí nhiều vị trí như trán, đỉnh, thái dương, chẩm trái kèm tắc nhánh động mạch não giữa trái đoạn M2. Trong đợt nhập viện gần đây, tình trạng tắc mạch tiếp tục xảy ra tại vùng não liên quan, nhiều hơn so với lần trước kèm tắc động mạch não giữa trái đoạn M1 (nhánh lớn hơn).

Theo THS.BS Lưu Đặng Diễm Trân, đối với người bệnh đột quỵ tái phát, bên cạnh xử trí biến cố cấp tính, việc đánh giá nguyên nhân và các yếu tố nguy cơ là bước quan trọng để xây dựng chiến lược dự phòng phù hợp.

Bệnh nhân được thực hiện các xét nghiệm cần thiết, trong đó có xét nghiệm đánh giá tình trạng tăng đông và theo dõi điện tâm đồ liên tục trong 24 giờ nhằm tìm kiếm khả năng rối loạn nhịp tim có thể liên quan đến đột quỵ.

Các bác sĩ tiến hành, xét nghiệm gen CYP2C19, có liên quan đến khả năng chuyển hóa clopidogrel (thuốc kháng kết tập tiểu cầu) được sử dụng để phòng ngừa các biến cố thiếu máu não tái phát. Kết quả cho thấy bệnh nhân có mang gen mức chuyển hóa trung bình, nên việc lựa chọn điều trị clopidogrel dự phòng kém hiệu quả. Hiện tại, bệnh nhân vẫn còn tiếp tục hút thuốc lá. Đây cũng là yếu tố góp phần tăng nguy cơ tái phát đột quỵ.

Theo các bác sĩ, việc đánh giá nguyên nhân, lựa chọn thuốc và theo dõi sau can thiệp có vai trò quan trọng trong quản lý lâu dài người bệnh đột quỵ. Đây cũng là lý do điều trị không nên dừng lại ở việc tái thông mạch máu, mà cần tiếp tục hướng đến kiểm soát nguy cơ tái phát.

Đã từng bị đột quỵ, vì sao vẫn có nguy cơ tái phát?

THS.BS Lưu Đặng Diễm Trân lưu ý, người đã từng bị đột quỵ cần đặc biệt chú ý đến việc kiểm soát các yếu tố nguy cơ. Ở bệnh nhân H.V.N., tiền sử tăng huyết áp và thói quen hút thuốc lá kéo dài là những vấn đề đáng lưu ý.

Chia sẻ từ người thân bệnh nhân, sau đợt điều trị trước, bệnh nhân vẫn chưa bỏ được thuốc lá. Theo các bác sĩ, việc hút thuốc làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch và đột quỵ, đặc biệt là ở người có tiền sử đột quỵ, tỉ lệ tái phát đột quỵ từ đó cũng tăng theo.

Từ thực tế điều trị, bác sĩ khuyến cáo người bệnh cần kiểm soát tốt các bệnh lý nền như tăng huyết áp, tiểu đường, rối loạn mỡ máu nếu có; đồng thời tuân thủ phác đồ điều trị, uống thuốc đúng chỉ định, không tự ý ngưng hoặc thay đổi thuốc.

Bên cạnh đó, bỏ thuốc lá, duy trì vận động thể lực phù hợp, ăn uống lành mạnh, tăng cường rau xanh, hạn chế thực phẩm nhiều dầu mỡ và kiểm soát lượng muối trong khẩu phần ăn là những việc cần thực hiện lâu dài.

Đặc biệt, người bệnh không nên chủ quan khi các triệu chứng đã cải thiện sau điều trị. Việc tái khám định kỳ giúp bác sĩ theo dõi tình trạng sức khỏe, đánh giá hiệu quả điều trị và điều chỉnh kế hoạch dự phòng khi cần thiết.

Gia đình nhẹ lòng khi bệnh nhân dần hồi phục

Đối với anh Khoa Em, con trai bệnh nhân, mỗi lần cha xuất hiện dấu hiệu đột quỵ đều là một lần gia đình lo lắng. Anh cho biết cả ba lần, gia đình đều đưa cha đến Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ vì đã tìm hiểu thông tin về bệnh viện qua báo chí và từng chứng kiến kết quả điều trị rất tốt ở những lần trước.

Trong lần nhập viện gần đây, khi thấy cha khó nói, yếu tay chân và mất cảm giác, gia đình nhanh chóng đưa ông đến bệnh viện.

Anh Khoa Em chia sẻ, khi được bác sĩ thông báo đã lấy được huyết khối, anh thực sự nhẹ lòng. Điều gia đình lo sợ nhất là cha không còn cảm giác ở tay chân, ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng vận động và sinh hoạt.

Khi tình trạng của cha dần cải thiện sau can thiệp, gia đình càng thêm an tâm. Anh cũng gửi lời cảm ơn đến đội ngũ y, bác sĩ và nhân viên y tế đã tận tình hỗ trợ, điều trị cho cha mình.

“Khi xuất hiện các dấu hiệu đột ngột như méo miệng, yếu hoặc liệt tay chân, nói khó, người dân cần nghĩ đến đột quỵ và đưa người bệnh đến cơ sở y tế có cấp cứu đột quỵ càng sớm càng tốt, tuyệt đối không chờ triệu chứng tự hết. Với người có tiền sử đột quỵ, chủ động kiểm soát các yếu tố nguy cơ và tuân thủ kế hoạch điều trị là điều cần thiết để bảo vệ sức khỏe và hạn chế những biến cố tiếp theo”, THS.BS Lưu Đặng Diễm Trân khuyến cáo.

Kim Cương, ảnh: Xuân Ngọc, Tuấn Anh