Thời điểm giao mùa, thời tiết thay đổi, các bệnh lý đường hô hấp cần được đặc biệt lưu ý, nhất là viêm phổi cộng đồng. Đáng lo ngại, ở người lớn tuổi, người mắc bệnh nền như suy tim, tăng huyết áp, tiểu đường, hen phế quản…, bệnh có thể diễn tiến phức tạp, làm tăng nguy cơ suy hô hấp và nhiễm trùng nặng nếu phát hiện, điều trị muộn.

Thực tế điều trị tại Khoa Nội tổng hợp 2, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ ghi nhận những trường hợp viêm phổi với biểu hiện ban đầu dễ bị nhầm lẫn, trong khi tình trạng bệnh đã ở mức độ đáng lo ngại.

Ông P.V.Đ (59 tuổi, phường Trung Nhứt, TP. Cần Thơ) nhập viện sau khoảng 4 ngày xuất hiện triệu chứng ho, khạc đàm, sốt. Khi thăm khám, bệnh nhân có biểu hiện khó thở, mệt mỏi, ăn uống kém. Đáng chú ý, người bệnh có tiền sử suy tim, tiểu đường và tăng huyết áp nhiều năm.

Qua thăm khám lâm sàng, kết hợp các xét nghiệm, các bác sĩ S.I.S xác định bệnh nhân bị viêm phổi cộng đồng. Người bệnh được điều trị kháng sinh, thuốc long đàm, đồng thời kiểm soát các bệnh lý đi kèm.

Sau khoảng 2 ngày, tình trạng sức khỏe cải thiện, triệu chứng ho, khạc đàm giảm, ăn uống tốt hơn.

 “Ngày mới vô viện, tôi gần như mê luôn, không biết gì, cũng không nói chuyện được. Sau đó được đưa đi chụp chiếu, làm các xét nghiệm. Qua ngày hôm sau thì bắt đầu tỉnh lại, nhưng vẫn chưa nói chuyện được. Rồi tình trạng cứ tiến triển dần đến bây giờ. Hiện tại tôi thấy khỏe hơn nhiều rồi, có thể đi tới đi lui bình thường, ăn uống cũng ổn”, Ông P.V.Đ cho biết.

Đáng chú ý hơn là trường hợp bà H.T.N (86 tuổi, xã Thới Bình, tỉnh Cà Mau). Trước khi chuyển đến S.I.S Cần Thơ, bà xuất hiện tình trạng khò khè, khó thở. Gia đình ban đầu nghĩ bà bị cảm nên đưa đến bệnh viện địa phương điều trị. Tuy nhiên, sức khỏe không cải thiện mà ngày càng mệt hơn, buộc gia đình phải đưa bà đến Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ cấp cứu.

Qua thăm khám và thực hiện các cận lâm sàng cần thiết, các bác sĩ S.I.S chẩn đoán bệnh nhân bị viêm phổi nặng, trên nền tăng huyết áp, tiền sử đột quỵ nhồi máu não cũ và hen phế quản chưa được kiểm soát tốt.

Do tuổi cao và có nhiều bệnh lý đi kèm, bệnh nhân cần được điều trị toàn diện, vừa kiểm soát tình trạng nhiễm trùng, vừa theo dõi chức năng hô hấp và các bệnh nền. Sau khoảng một tuần điều trị, các triệu chứng hô hấp cải thiện, sức khỏe ổn định và bệnh nhân được xuất viện.

Người nhà bệnh nhân H.T.N, cho biết thêm: Ở nhà bà bị khò khè, khó thở. Ban đầu gia đình nghĩ bà bị cảm, nên đưa lên bệnh viện ở địa phương điều trị khoảng 9 ngày. Nhưng tình trạng không giảm mà ngày càng mệt hơn. Sau đó, gia đình đưa bà lên S.I.S cấp cứu.

Không nên chủ quan với viêm phổi cộng đồng ở người cao tuổi

Theo BS.CKI Tô Thanh Ửng – Trưởng Khoa Nội Tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ, thời gian gần đây, bệnh viện tiếp nhận khá nhiều trường hợp viêm phổi và viêm đường hô hấp trên, trong đó có không ít bệnh nhân lớn tuổi mắc các bệnh lý nền như tiểu đường, tăng huyết áp, bệnh tim mạch và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính.

Điều đáng lưu ý là ở nhóm bệnh nhân này, triệu chứng viêm phổi đôi khi không điển hình. Thay vì sốt, ho rõ rệt như thường gặp, người bệnh có thể chỉ biểu hiện lừ đừ, ngủ nhiều, ăn uống kém. Những dấu hiệu này rất dễ bị người thân nhầm lẫn với biểu hiện của tuổi già hoặc bệnh lý sẵn có, khiến việc nhận biết và đưa người bệnh đi khám bị chậm trễ.

BS.CKI Tô Thanh Ửng cũng lưu ý, những dấu hiệu cảnh báo bệnh diễn tiến nặng cần được nhận biết sớm gồm khó thở, tăng tiết đàm, khạc đàm khó, tím tái. Đặc biệt, tình trạng thiếu oxy kéo dài nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời có thể dẫn đến suy hô hấp, thậm chí tử vong.

Không chỉ khó nhận biết, viêm phổi ở người lớn tuổi có nhiều bệnh nền còn đặt ra thách thức trong điều trị. Các bệnh lý đi kèm có thể ảnh hưởng lẫn nhau, khiến người bệnh cần được theo dõi sát và phối hợp nhiều chuyên khoa. Việc lựa chọn, phối hợp kháng sinh cũng cần được cân nhắc phù hợp với tình trạng cụ thể, thời gian điều trị có thể kéo dài hơn so với người trẻ khỏe mạnh.

Phòng viêm phổi cộng đồng ra sao?

Để phòng ngừa viêm phổi, BS.CKI Tô Thanh Ửng khuyến cáo người dân cần duy trì môi trường sống thông thoáng, hạn chế khói bụi, ăn chín uống sôi, giữ ấm cơ thể khi thời tiết thay đổi. Đối với người mắc bệnh mạn tính như tăng huyết áp, tiểu đường, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính… cần tuân thủ điều trị, không tự ý bỏ thuốc; sử dụng thuốc và các dụng cụ hít đúng liều lượng, theo hướng dẫn của bác sĩ.

Bên cạnh đó, người cao tuổi và người có bệnh nền nên chủ động tiêm vắc-xin phòng bệnh hô hấp theo khuyến cáo, trong đó có vắc-xin phế cầu nhằm giảm nguy cơ mắc các bệnh do phế cầu khuẩn gây ra.

Đặc biệt, khi người lớn tuổi có biểu hiện bất thường như lừ đừ, ngủ nhiều, ăn uống kém, ho, khò khè hoặc khó thở, gia đình không nên chủ quan cho rằng đó chỉ là biểu hiện của tuổi già hay bệnh nền. Nếu người bệnh khó thở tăng dần, tím tái hoặc có dấu hiệu suy giảm ý thức, cần đưa đến cơ sở y tế cấp cứu ngay. Phát hiện sớm, điều trị đúng và kiểm soát tốt bệnh lý đi kèm là những yếu tố quan trọng giúp hạn chế biến chứng nguy hiểm do viêm phổi, nhất là vào thời điểm viêm phổi vào mùa như hiện nay.

Kim Cương, ảnh: Xuân Ngọc, Tuấn Anh